Ermenistan’da Paşinyan iktidarının bölge ilişkileri ve özellikle Azerbaycan ile yürütülen barış sürecinde realist yaklaşımı Güney Kafkasya’da ikili ilişkilerin olumlu yöndeki değişimi için önemli bir unsur olmuştur. İlişkilerin olumlu seyri sayesinde ekonomik çıktılar alınmaya başlanmış, Ermenistan’a Azerbaycan üzerinden tahıl sevkiyatı sağlanmış ve Azerbaycan Ermenistan’a petrol nakliyatı gerçekleştirmiştir. Bu yolla Ermenistan’ın içe kapalı ekonomisi nefes almış ve barış sürecinin nihayete ermesi ile bölgenin refah seviyesi arasındaki doğrudan örüntü bir kez daha gözler önüne serilmiştir. Paşinyan iktidarının son zamanlardaki başarılı hamleleri her ne kadar çeşitli sebeplerle muhalefet tarafından eleştiriye maruz kalsa da görüldüğü kadarıyla bu eleştiriler taraftar bulamamış ve Ermenistan’daki muhalefetin işlevselliği hakkındaki sorgulamalar tekrar gündeme gelmiştir.

Ermenistan’da muhalefet kanadı ülkenin barış, refah ve istikrarı için ortak bir fikir ve fiil birliğinden uzak görünmektedir. Bu durum, muhalefet içinde yarattığı boşluk nedeniyle zamanla suistimale açık hale gelmiş ve ilgili boşluğu Kilise yönetimi doldurmaya başlamıştır. Din adamlarının Paşinyan’ın politikalarına karşı muhalefet kılığına bürünüp görevlerinin sınırını aşmalarının ilk örneği, Başpiskopos Bagrad Galstanyan’ın protestolarıdır. Hatırlanacağı üzere Başpiskopos siyasete atıldığını ifade etmiş ve gösteri yürüyüşleri düzenlemiştir. Söz konusu protestolar beklenen ilgiyi yakalayamamış, bu büyük politik başarısızlık yerini büyük bir suça bırakmış ve anayasal düzeni yıkmaya yönelik ifadeleri dolayısıyla Galstanyan tutuklanmıştır.

Geçtiğimiz günlerde diasporaya yakınlığı ve Azerbaycan ile Ermenistan arasında yürütülen barış sürecine karşıt tutumu ile bilinen Uluslararası Hristiyan Birliği (Christian Solidarity International – CSI), Washington’da düzenlenen Uluslararası Din Özgürlüğü Forumu’nda tutuklu Galstanyan’dan gelen bir mesaja dikkatleri çekmiştir.[1] Söz konusu mesajda Galstanyan, kendisi ile birlikte tutuklu olan piskoposlardan bahsetmiş, Katolikos Karekin II’nin Paşinyan tarafından “milli güvenliğe tehdit” olarak değerlendirilmesine vurgu yapmış ve Karekin II’nin makamına siyasi olarak şekillendirilebilecek birilerinin getirilmek istendiğinden bahsetmiştir. Ayrıca Galstanyan ilgili mesajda suçunun istenmeyen bir gerçeği telaffuz etmek olduğunu da ifade etmiştir. Apostolik Kilise’nin varlığının tehlikede olduğunu belirten Galstanyan, Ermenistan ve Azerbaycan’ı ziyaret edecek olan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’e seslenerek Kilise yönetimi-Paşinyan gerilimine müdahale etmesini istemiştir.[2]

CSI tarafından suçsuz yere tutuklu bulunan bir din adamı izlenimi verilen Galstanyan, daha önce Başkonsolos Kemal Arıkan’ı vahşice katledip müebbet hapis cezasına mahkûm edilmesine rağmen Kaliforniya Valisi tarafından serbest bırakılan ve derhal Ermenistan’a giden terörist Hampig Sasunyan’ı bir kahraman gibi karşılamıştır. Yönetim karşıtı protestolarına devam ederken şiddet eylemi çağrısında bulunmuş, Paşinyan’ın iktidarına karşı vatandaşları sokağa davet ve düşmanlığa tahrik etmiştir. Bagrad Galstanyan, şiddet ve terör yanlısı beyanları olan ve görevinin sınırlarını ihlal etmiş bir tutukludur. CSI’ın vermeye çalıştığı izlenim, Galstanyan’ın sözü geçen eylemleri ve karakteri ile uyuşmamaktadır. CSI’ın ve ilgili forumun ülkelerin iç işlerine karışması ve tutuklu bulunan Galstanyan’ın masum olduğunu ve salıverilmesi gerektiğini iddia etmek suretiyle bağımsız yargıya müdahalede bulunması, daha önce defaatle incelendiği üzere din birliği kisvesi altında tamamen politik amaçlara yönelen faaliyetlerdir.

Sonuç olarak Galstanyan’ın somut olgularla uyuşmayan ve üçüncü bir ülkenin yetkilisini Ermenistan iç işlerine karışmaya davet eden mesajı CSI tarafından her ne kadar bir özgürlük çağrısı olarak aksettirilmeye çalışılsa da Galstanyan’ın geçmişi gözler önündedir. Şiddet ve terör yanlısı söylemleri basında yerini koruyan Galstanyan, iddia edildiği gibi din ve vicdan hürriyeti için değil, diaspora ile paralel ilerleyen bir siyasi çizginin gerçekleşmesi için çalışmaktadır.      

*Görsel: Christianity Daily