AVİM

Son zamanlarda AVİM ve çalışanlarını, Türk-Ermeni ilişkileri konusunda ortaya koydukları görüşler sebebiyle hedef alan yazılar ortaya çıkmaya başlamıştır.

Bunun en son örneği ise, araştırmaları ve yazılarıyla AVİM’e katkıda bulunan genç bir Fransız akademisyen ve tarihçi olan Maxime Gauin’e yönelik olmuştur. Burada Gauin’in savunması yapılmayacak veya aleyhinde yazılan yazıların detaylarına girilmeyecektir; bu niteliksiz karalama girişimlerine uygun cevabı vermek Gauin’in kendi takdirinde olacaktır.

Gauin hakkında yayınlanan en son yazının niteliksiz bir karalama girişimi olmasının sebebi, yazının tutarsızlıklarla dolu olmasından, desteksiz ve ucuz suçlamalara yer vermesinden ötürüdür. Yazı, Gauin’e yönelik herhangi bir akademik eleştiri yöneltmemektedir. Bunun yerine, kendisine çamur atılmaktadır. Gauin’in akademik çalışmalarına ve Türkiye aleyhtarı görüşlere karşı öne sürdüğü etkin eleştirilere cevap veremeyip, bunun yerine Gauin’in kişiliğine saldırı düzenlemek, bu işe girişenlerin acziyetlerini göstergesidir.

Bu vesileyle, bazı noktaları hatırlatmakta fayda vardır.

AVİM, bu güne kadar tutarlı olarak şunu dile getirmiştir: Ermenilerin Birinci Dünya Savaşı sırasındaki kayıplarının tarihi nedenlerinin araştırılması, Türk-Ermeni ilişkilerinde ortak bir anlayışa ve barışmaya varılarak yeni bir sayfa açılması gerekmektedir. AVİM, bu yöndeki çalışmalarına taviz vermeden devam edecektir.

Bilindiği gibi AVİM’in bu konuda ortaya koyduğu görüşler şu üç başlık altında özetlenebilir:

1. Ermenilerin Birinci Dünya savaşı sırasında verdikleri kayıplar “soykırım” olarak nitelendirilemez. Bu hukuki terim, Birinci Dünya Savaşı’nda gerçekleşen olayların niteliğiyle uyuşmamaktadır;

2. Birinci Dünya Savaşı’nda verilen kayıpların dramatikleştirilmesi amacıyla hayatını kaybeden insanların sayısıyla oynanması ve bu çerçevede Ermenilerin verdiği kayıpların arttırılması, uygunsuz ve saygısız bir 'rakam oyunu'dur.

3. Birinci Dünya Savaşı'nda sadece Ermeniler kayıp vermemiştir. Bu savaşta 17 milyon insan hayatını kaybetmiştir, bunun milyonlarcası Türkler ve diğer Müslümanlar olmuştur. Bu savaşta Ermeniler de kayıp vermiştir. AVİM, bu kayıpları yadsımamakta, bu acıyı herkes için anladığı gibi Ermeniler için de anlamaktadır. AVİM’in bu konudaki itirazı, kayıpların sadece Ermeniler tarafından verildiğinin iddia edilmesidir. Savaşta çekilen acılar herkes tarafından, her taraf için hissedilmelidir. Türk tarafının çektiği büyük acıların görmezden gelinmesi AVİM’in tasvip edemeyeceği bir tutumdur.

AVİM, tarihle ilgili bu görüşlerini her ortamda, herkesle ve her zaman tartışmaya hazırdır. AVİM, yaptığı toplantılara "Ermeni soykırımı" söylemini benimseyenleri davet etmektedir, fakat soykırım söylemini benimseyeler arasında Türkiye’de bu konuda bir toplantıya katılma cesaretini gösterecek insan sayısı yok denecek kadar azdır. AVİM’in soykırım söylemini benimseyenler tarafından veya Ermenistan’da yapılacak bir toplantıya katılmaktan herhangi bir çekincesi yoktur. Ancak soykırım söylemini benimsemiş kesimler AVİM’in görüşlerine ucuz bir yafta olan “inkârcı” kavramını yakıştırmaktadır. Böyle bir tutum ise rasyonel tartışmadan kaçmak için bir mazerettir. AVİM’in görüşlerine karşı sergilenen bu tavrın, fikir özgürlüğü ve akademik görüş serbestliği ilkesiyle de bağdaşmamaktadır.

Ancak mevcut durumun bu şekilde kayıtlara geçmesinde fayda vardır. AVİM ve çalışanlarına yönelik eleştiri yapılacaksa, eleştirinin AVİM’in söylemlerinin içeriğine yönelik olması, uydurmalara dayalı ucuz saldırılardan uzak durulması daha yakışık alacaktır.